Gratis · met voorbeelden om zelf te proberen
13 tips uit mijn workshops, met mijn eigen foto's. Bij een paar kun je meteen zelf schuiven, tikken en vergelijken. Vink af wat je hebt geprobeerd; dat blijft bewaard in je eigen browser.
Een goede foto begint niet bij de knop maar bij je ogen. Vraag je af wat je raakt: het licht, een kleur, een gebaar, een vorm die terugkomt. Benoem het, en zoek dan de plek van waaruit dat het sterkst in beeld komt. Vaak is dat een stap opzij, een meter dichterbij of recht van boven.
Je telefoon kiest zelf waar hij scherpstelt, en dat is niet altijd waar jij naar kijkt. Tik op je onderwerp: daar wordt het scherp en daar meet de camera het licht. Houd je vinger ongeveer een seconde vast tot AE/AF-lock verschijnt (iPhone: geel vierkant; Samsung: houd vast tot het slotje verschijnt). Dan blijven scherpte en belichting staan, ook als je het beeld nog verschuift.
Na het tikken verschijnt naast het kader een zonnetje (iPhone) of een schuif (Samsung). Daarmee maak je de foto lichter of donkerder. Bij een zonsondergang kiest de camera vaak te licht, waardoor de lucht kleur verliest. Een stapje donkerder bewaart de kleuren. Wat te licht is, wordt wit, en dat krijg je er achteraf niet meer uit.
Zet in de camera-instellingen het raster (3×3) en de waterpas aan. De lijnen helpen je de horizon recht te houden en je onderwerp op een derde te zetten in plaats van precies in het midden. Dat geeft rust en ruimte. Midden mag ook, als je bewust kiest voor symmetrie. iPhone: Instellingen › Camera › Raster en Waterpas. Samsung: camera › instellingen › Rasterlijnen.
De meeste telefoons hebben twee of drie echte lenzen. De ultragroothoek (0,5×) neemt veel voorgrond mee en zet alles in de verte klein. De hoofdcamera (1×) is de scherpste en het beste bij weinig licht. De telelens (2× tot 5×) haalt de achtergrond naar je toe: bergen, zon en gebouwen worden groter ten opzichte van wat vooraan staat. Inzoomen met twee vingers tussen de lenzen in is digitaal en kost kwaliteit; tik liever op de lensknop.
1×: zoals je oog het ongeveer ziet.
Een foto van een weids landschap wordt vaak vlak: alles staat even ver weg. Zoek iets dichtbij, zoals een steen, een bloem, een kwal of een pad, en zet dat onderin je beeld. Ga er laag bij zitten. Je oog loopt dan van voor naar achter en de foto krijgt diepte.
De meeste foto's worden op ooghoogte gemaakt, en daarom lijken ze op elkaar. Ga door je knieën, houd je telefoon vlak boven de grond of richt hem recht omhoog. Lijnen van paden, bomen of gebouwen gaan dan naar één punt lopen en trekken de kijker de foto in.
Takken, een deuropening, een raam of een boog vormen een natuurlijk kader rond je onderwerp. Het houdt het oog binnen de foto en vertelt waar je stond. Stel scherp op het onderwerp, niet op het kader.
Met de zon achter je onderwerp combineert je telefoon automatisch licht en donker (HDR). Wil je een silhouet, tik dan op het felle deel van de lucht en schuif het zonnetje omlaag: je onderwerp wordt zwart en de vorm vertelt het verhaal. Wil je een gezicht zien, ga dan anders staan of laat het licht van opzij komen.
Zet Live (iPhone) of Bewegingsfoto (Samsung) aan en houd je telefoon heel stil of zet hem ergens tegenaan. Daarna kies je in Foto's bij de iPhone voor Lange sluitertijd: alles wat beweegt, zoals water, wolken en mensen, wordt zacht. Op een Samsung gebruik je in de Galerij het effect Lange belichting of de Pro-modus.
Bij weinig licht schakelt de nachtmodus vanzelf in: je ziet een maantje met een aantal seconden. De telefoon maakt dan een reeks opnames en legt ze over elkaar. Houd hem zo stil mogelijk, liefst tegen een muur of op een klein statief. Staat de telefoon echt stil, dan mag de opname langer duren (iPhone tot 30 seconden) en komen zelfs sterren tevoorschijn.
Dichtbij met 1× of 0,5× vergroot de lens wat vooraan zit, zoals een neus. Ga voor een portret een paar stappen terug en zoom in naar 2× of 3×, of gebruik de portretmodus. Laat iemand naar het licht kijken en let op de achtergrond: een rustige achtergrond maakt meer verschil dan welke instelling ook. De groothoek is juist mooi als je de omgeving wilt laten meespelen.
Een goede foto wordt met een paar kleine aanpassingen nog beter: rechtzetten, iets bijsnijden, belichting en contrast, en een plaatselijke correctie van de lucht. Ik gebruik vaak de gratis app Snapseed en de bewerkfuncties van je telefoon. Minder is meer: als iemand ziet dat de foto bewerkt is, ben je te ver gegaan.
Liever samen oefenen?
Lezen is één ding, het op straat doen een ander. In een workshop loop ik naast je, kijk ik mee op jouw scherm en zie je in een paar uur wat werkt. Achteraf krijg je alles terug op een persoonlijke naslagpagina.
Veelgestelde vragen
Tik op je onderwerp om scherp te stellen en het licht te meten, schuif het zonnetje als de foto te licht of te donker is, zet het raster aan voor een rechte horizon, kies bewust tussen 0,5×, 1× en tele, en zoek een voorgrond. Daarna maken licht, standpunt en een rustige achtergrond het verschil.
Meestal niet. De automatische stand van een moderne telefoon is heel goed. De Pro-modus helpt in bijzondere situaties: een lange sluitertijd, handmatig scherpstellen bij macro, of RAW voor uitgebreid bewerken.
Tussen de echte lenzen in vergroot de telefoon een deel van de foto, en dat kost scherpte. Tik liever op de lensknoppen (bijvoorbeeld 0,5×, 1×, 3×). Een moderne telefoon maakt van een 48 of 200 megapixel sensor ook een goede 2×; daar zie je weinig verschil.
Ik gebruik vaak Snapseed (gratis) en de bewerkfuncties van de telefoon zelf. Voor wie meer wil, is Lightroom Mobile een goede stap.